Hoe word je een gelukkig mens? Matthieu Ricard over de aard van geluk

De Frans Boeddhistische leraar Matthieu Ricard gaf in 2007 een TED-talk over geluk. Hoe kun je gelukkig(er) worden? Wat zorgt ervoor dat we ongelukkig zijn en hoe kunnen we dit bestrijden? Een klassieke lezing die niets aan belangrijkheid heeft verloren; we maakten een samenvatting.

Ricard noemt geluk ‘wellbeing’ en stelt dat eigenlijk iedereen op zoek is naar geluk. Er is tenminste niemand die opstaat ‘s ochtends met het idee: laten we vandaag eens even lekker ongelukkig zijn. Onbewust, zo stelt hij, is er dus bij iedereen een verlangen naar geluk. Zelfs iemand die zelfmoord pleegt is in die ultieme daad nog op zoek naar geluk.

Wat is geluk?

Maar wat is geluk nu eigenlijk, want als het ons definieert als mensen en onze kwaliteit van leven zo erg beïnvloedt, moeten we dan niet eigenlijk precies weten wat het is? Ricard stelt dat geluk en plezier helaas vaak door elkaar worden gehaald. Plezier hangt samen met een object, is vaak tijd- en plaatsgebonden en is natuurlijk van voorbijgaande aard. Zo is een eerste stuk van je favoriete chocoladetaart nog lekker, maar een tweede stuk wordt al iets minder smakelijk en het derde stuk is ronduit smerig. Plezier, kortom, gaat voorbij.

Geluk = wellbeing = de peilloze serene diepte van ons wezen

Volgens de Boeddhistische traditie is geluk of ‘wellbeing’ niet alleen een plezierige sensatie, het is een diep gevoel van sereniteit en vervulling, een staat van zijn die er altijd is, maar verscholen ligt onder lagen van emotie.  Kunnen we gelukkig zijn terwijl we verdriet voelen? Ja, zegt Ricard, want dit betreffen twee verschillende lagen van zijn. Neem bijvoorbeeld het voorbeeld van de zee; deze kent stormen en golven die stukslaan op het strand, maar de peilloze diepte van de zee bestaat altijd. Geluk is dus een staat van zijn. Zoals de zee niets anders is, en niets anders kan zijn, dan de zee.

Uiterlijkheden 

Maar hoe komt het dat we soms zo ongelukkig kunnen zijn en hoe worden we gelukkig? Hoe kunnen we meer in contact komen met die laag van wellbeing die onder alle emotielagen verborgen zit? We raken, zo zegt Ricard, teveel verstrikt in de illusie en de uiterlijkheden. We geloven dat onze emoties ons definiëren, terwijl het eigenlijk maar de golven zijn aan de oppervlakte van ons zijn. We vergeten hoe peilloos diep en sereen onze natuur is.We gaan vaak op zoek naar het geluk in uiterlijkheden. We zeggen tegen onszelf dat we gelukkig zijn als we alles hebben, maar als we in het mooiste penthouse wonen in de allerhoogste flat en we hebben alles wat ons hartje begeert, zullen we toch altijd het gevoel hebben dat er iets ontbreekt. Waarschijnlijk zien we alleen een raam vanwaaruit we naar beneden kunnen springen.

De kracht van de geest 

Ricard stelt dat het de geest is die alles vertaalt in pijn of vreugde, het is als het ware de zeef die alle gebeurtenissen een kleurtje geeft. Om gelukkig te zijn en in contact met ons wellbeing, moeten we onze geest sterk maken. Natuurlijk is het zo dat uiterlijke omstandigheden de innerlijke staat van zijn beïnvloeden, maar hoe wij dingen ervaren is afhankelijk van de kracht van de mind. Hoe sterker de geest hoe positiever we dingen kunnen leren te ervaren en hoe meer we in contact staan met ons wezen. Hiervoor moeten we ons bewust-zijn van de staten van zijn die ons iedere keer weer ongelukkig maken zoals boosheid, jaloezie etc. want hoe meer aandacht we geven aan deze negatieve emoties, hoe ongelukkiger we worden.

Bewust-zijn 

We moeten de natuur van onze geest onderzoeken. Waarom denken we wat we denken, waarom voelen we wat we voelen? De belangrijkste kwaliteit die het menselijk bewustzijn heeft is bewust-zijn. Achter elke negatieve gedachte ligt sereniteit verscholen, als dit niet het geval was, waren we immers altijd boos. Boosheid is een emotie die voorbijgaat, emoties zijn van voorbijgaande aard en omdat hun natuur vluchtig is kunnen we hen transformeren. Twee uitersten van factoren kunnen namelijk niet op hetzelfde moment bestaan (probeer maar eens heel boos te zijn op iemand en lief te zijn op hetzelfde moment).

Het natuurlijke bestrijdingsmiddel is dus het negatieve met het positieve te lijf te gaan. Boosheid verjaag je met liefde, verdriet met vreugdevolle dingen, jaloezie met generositeit. Daarbij is een achterliggende liefdevolle intentie van belang. Kies iedere keer weer voor het positieve gevoel, schenk geen aandacht aan het negatieve en het positieve gevoel zal komen. Wat je (onbewust) aandacht geeft groeit: of je dat nu wilt of niet.

Wil je meer weten over Matthieu Ricard kijk dan hier. Als je zijn lezing zelf eens wilt beluisteren kijk dan hier.

Lees ook:Gelukkig zijn doe je zo!
Lees ook:Maak je eigen geluk op het WAI-WAY Seminar
Lees ook:Gelukkig zijn kun je leren
Lees ook:Wat wil jij zelf eigenlijk?
Lees ook:Veenhoven: “Geluk is eenvoudig te meten”

Geen reacties // Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>